Enerji Kimlik Belgesi, Enerji ve Tabi kaynaklar Bakanlığı tarafından 5627 Sayılı Enerji Verimliliği Kanunu ile 18 Nisan 2007 tarihinde kabul edildi ve 2 Mayıs 2007 tarihinde 26510 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girdi. Bu kanuna göre yayın tarihinden itibaren 10 yıllık süre içinde ülkemizde bulunan tüm yapıların Enerji Kimlik Belgesi alması gerekmekteydi. 2 Mayıs 2017 tarihine denk gelen bu mühlet daha sonra 1 Ocak 2020 olarak belirlendi.

Enerji Kimlik Belgesi, yapının inşaat sürecinde kullanılan malzemeye bağlı olarak harcadıkları enerji miktarının sayısal değerlerle saptanması ve bu değerlerin sonucunda sınıfsal olarak derecelendirilmesi anlamına gelmektedir. Diğer bir ifade ile bir yapının ülke kaynaklarını ne kadar verimli kullandığının belgelenmesi demektir.

 

Enerji Kimlik Belgesinin Amacı

Kanunla beslenen bu zorunluluğun amacı ülkede bulunan kıt kaynakların dengeli ve verimli kullanılmasıdır. Yapıların tüketeceği enerji, yapının hacmine göre olmalıdır. Bu kullanım, yapı için fazla ya da az olmamalıdır. Yapılar için kullanılacak verimli enerji sayesinde ülke kaynaklarımız zarar görmezken vatandaşın cebinden çıkacak olan ücretten de tasarruf sağlanacaktır. Çünkü ülkemizde üretilen enerji tüketimi karşılamadığı için ithal edilmektedir ve ithal edilen enerji, ekstra harcamalar gerektiriyor.

Enerji Kimlik Belgesi Sınıfları

Enerji Kimlik Belgesi, belli bir sınıflama ile düzenlenir. Bu sınıflama 2011 öncesi ve 2011 sonrası olarak iki şekilde yapılmaktır. 2011 öncesi binalar için bu sınıflama A ile G sınıfı arasında olmalıdır. G sınıfının altında kalan yapılar için belge düzenlenemiyor ve güçlendirme çalışmalarının yapılması istemiyor. 2011 ve sonrasında yapılan yapılar için bu sınıflama A ile C arasında olmak zorunda. C sınıfının atında kalması durumunda yine belge düzenlenememekte ve o yapının tekrar elden geçirilmesi istenmekte.

Sınıf değerlerini ciddi anlamda etkileyen en önemli maddeler arsında kullanılan malzeme yer almaktadır. İnşaat sırasında kullanılan malzemelerin standartlara uygun olarak seçilmesinin yanı sıra doğru yöntemlerle kullanılması önem arz etmektedir. Uzman eller tarafından hazırlanacak projelerde elektrik ve mekanik projelerin enerji kayıplarını önleyici tedbirler alınarak çizilmesi gerekmektedir. Yapı için kullanılacak malzeme sonrasında hanelerde enerji tüketen cihazların da doğru seçilmesi gerekmektedir. Son çıkan yasa ile elektronik ev aletlerinde getirilen standartlar gereği artık beyaz eşyaların A Plus enerji tüketimi yapan cihazlar olarak üretilmesi gerekmektedir. Bu yasa öncesinde alınan cihazların yenileriyle değiştirilmeleri önerilmekte.

 

Enerji Kimlik Belgesi Çıkarmaktan Muaf Olan Yapılar

Bakanlık tarafından yayınlanan yönetmeliğe göre bazı yapılar bu belgeyi alma zorunluluğundan muaf tutulmuştur. Bu yapılar;

  • 50 metre kare altında yapılan yapılar,
  • Kullanım süresi iki yıldan az olarak planlanan yapılar,
  • Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli Savunma bakanlığı ve bağlı kuruluşları ile Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı binaları,
  • Seralar, atölyeler, münferit olarak inşa edilen yapılar ve ısıtma ya da soğutma gibi enerji tüketimine gerek duymayan depo, ardiye, ağıl ve ahırlar,
  • Mücavir alan dışında olup 1.000 metre karenin altında kalan yapılar bu belgeyi almaktan muaf tutulmuştur.

 

Yukarıda belirtilen maddelerin dışında kalan, 50 metre kare ve üstünde inşaat alanına sahip olan tüm yapıların bu belgeyi almaları gerekmektedir.

Enerji Kimlik Belgesi Zorunluluk Tarihi

Enerji Kimlik belgesi için kanun 2 Mayıs 2017 tarihinde yayınlandı ve bu kanuna göre; yayınlandığı tarihten itibaren 10 yıl içinde tüm yapıların Enerji Kimlik Belgesi sahibi olmalı diye bildirimde bulunuldu. Daha sonra ise 2010 yılında gündeme gelen bu konu, yapılacak olan binaları kapsamasına yönelik oldu. Görüşmeler neticesinde 2011 yılından itibaren yapılacak binaların Enerji Kimlik Belgesi almasının zorunlu olduğu kararına varıldı. Bu karara göre 2011 yılı ve sonrasında yapılan binalar Enerji Kimlik Belgesi almadan kullanılamayacak. Bu kararı desteklemek için bazı kısıtlamalar getirildi. İnşaat ruhsatını aldıktan sonra yapılan binaların iskan ruhsatını (yapı kullanma izni) almak için müracaat edenlerden istenen  belgeler arasında Enerji Kimlik Belgesinin de olması gerektiği duyuruldu. 2011 öncesi yapılar için ise mühlet verilen zaman 2 Mayıs 2017 tarihi itibariyle dolacaktı. Fakat son günlere yaklaşılmasının ardından vatandaşlar tarafından konuya hakim olunmadığı anlaşıldı. Bunun üzerine bakanlık konuyu görüşmek için tekrar toplandı ve 2 Mayıs 2017 tarihi ötelenerek 1 Ocak 2020 olarak belirlendi. Bu tarihten itibaren belge sahibi olmayan gayri mülklerin alış-satış, kiralama-kiraya verme işlemi yapılamayacak kararı alınarak herkes tarafından belgenin benimsenmesi amaçlandı. Alış-satış işlemlerinde tapu dairelerinden bu belge istenirken, resmi kiralama işlemlerinde noter tarafından istenecek. Ayrıca bu belge olmadan elektrik, su ve doğal gaz gibi abonelikler de ilgili kurumlar tarafından verilmeyecek.

Mantolama, Isı Yalıtımı, İzolasyon Yapılması Zorunlu mu?

Enerji Kimlik Belgesi için zaman daraldıkça sorular ve söylentiler artıyor. Son zamanlarda ise belgeyi alabilmek için mantolama, yalıtım ve izolasyon yapılması zorunludur diye bazı söylentiler ortaya çıktı. Bunlar tamamen internet üzerinden türeyen söylentiler olup gerçeklik payı istisnalara bağlıdır. Biraz önce bahsettiğimiz gibi 2011 öncesi binaların sınıf aralığı A ile G aralığında olmalıdır. G sınıfının altında kalma durumunda ise belge düzenlenmeyecek ve yapılarda güçlendirme yapılması gerekmektedir. Bahsettiğimiz söylentilerin gerçeklik payı burada devreye girmektedir. Çünkü G sınıfının altında kalan binaların sınıf aralığına girmesi için mantolama, yalıtım, izolasyon veya benzeri iyileştirilmeler yapılması gerekiyor. Aksi takdirde belge alınamıyor ve belge olmayan yapıların 1 Ocak 2020 itibariyle resmi işlem yapamayacağını tekrar hatırlatıyoruz.

 Enerji Kimlik Belgesi Nasıl Alınır?

Bu konunun yetkilendirmesi de 2011 öncesi ve sonrasına bağlı olarak ikiye ayrılmakta. Yeni bina olarak tabir edilen 2011 sonrası binalar için SMM ve EMO‘ ya kayıtlı, EKB Uzmanlığı sertifikasına sahip mühendis ve/veya mimarlar tarafından düzenlenebilmektedir. Mevcut bina olarak tabir edilen 2011 öncesi yapılar için ise bünyesinde 2011 sonrasında yapılar için yetkilendirilen mimar ve/veya mühendis bulunduran, bakanlıkça yetkilendirilmiş tüzel kişiler düzenleyebilir. Bu konuda yetkilendirilen yaklaşık 40 şirket bulunmaktadır ve ilerleyen zamanlarda bu sayının artması düşünülmektedir. Bu şirketler sanayi, bina ve eğitim alanında hizmet vermek üzere kendi içinde ayrılmaktadır. Yetkili kişi veya şirketlere internet aracılığıyla ulaşabilirsiniz. İletişim kurduktan sonra sizden istenen belgeleri temin edip ulaştırmanız yeterli oluyor. Geri kalan işlemler kişi veya şirketlerce yapılıyor ve belgeniz düzenlenerek size teslim ediliyor. Bu belge size iki nüsha şeklinde teslim edilmektedir. İlk nüsha gerekli durumlarda resmi işlemler için kullanılmak üzere yönetim tarafından muhafaza altına alınmalıdır. Diğer nüsha ise bilgi almak isteyenlerin kolayca ulaşabilmesi için görünen bir yere asılmalıdır.